การก่อตั้งกองการบินทหารเรือเริ่มต้นขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2464 เมื่อพลเรือเอก พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ พระราชทานความเห็นต่อสภาบัญชาการกระทรวงทหารเรือ ครั้งที่ 3 เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2464 ให้จัดตั้งกองบินทะเลขึ้น โดยใช้สัตหีบเป็นฐาน และเริ่มต้นด้วยเครื่องบินทะเลจำนวน 2 ลำ
ทั้งนี้ ได้ทรงเสนอให้นายนาวาเอก พระประติยัตินาวายุทธ (พลเรือโท พระยาราชวังสัน) ซึ่งกำลังเดินทางไปศึกษาดูงานที่ยุโรป ศึกษาระเบียบเกี่ยวกับการจัดหาเครื่องบินทะเล และคัดเลือกนายทหารที่มีคุณสมบัติเหมาะสมไปฝึกหัดการบินกับกรมการบินทหารบก ต่อมา สภาบัญชาการได้อนุมัติข้อเสนอนี้เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2469 และมอบหมายให้กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ดำเนินโครงการต่อไป
จากนั้น ในยุคของสมเด็จเจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ ทรงมีดำริที่จะจัดตั้งแผนกการบินทหารเรือขึ้นตามแบบอย่างประเทศตะวันตก เนื่องจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่งพิสูจน์แล้วว่าอากาศยานมีบทบาทสำคัญในการป้องกันประเทศ การปฏิบัติการทางทะเลก็มีความสำคัญเช่นกัน ทั้งในการรักษาทะเลและชายฝั่ง การลาดตระเวน การโจมตี การคุ้มกัน รวมถึงการช่วยเหลือผู้ประสบภัย ซึ่งอากาศยานทางบกอาจไม่สามารถปฏิบัติการได้ในระยะไกลจากฝั่ง ทั้งยังต้องใช้ความเข้าใจในการรบทางเรือ และต้องมีความสามารถในการขึ้นลงในทะเลเพื่อการส่งกำลังบำรุงจากเรือในทะเลได้ สามารถปฏิบัติการได้จากทุกพื้นที่
กระทรวงทหารเรือจึงจัดตั้งหน่วยบินนาวีขึ้น และได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงกลาโหม กองทัพเรือจึงส่งนายทหารเรือ 2 นาย คือ เรือเอก หลวงพลสินธวาณัติ และเรือเอก เจริญ ทุมมานนท์ ไปศึกษาวิชาการบินและตรวจการณ์จากกรมอากาศยานทหารบก แต่หลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่งได้เกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย ทำให้ต้องลดค่าใช้จ่ายของรัฐบาลในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่งผลให้การบินทหารเรือไม่ได้รับการสานต่อในยุคนั้น ซึ่งยังอยู่ในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ในวันที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2476 พลเรือตรี พระยาราชวังสัน เสนาธิการทหารเรือ และพลตรี พระเฉลิมอากาศ เจ้ากรมอากาศยานทหารบก ได้ร่วมกันสำรวจชายฝั่งทะเลในอ่าวไทยเพื่อหาข้อมูลเกี่ยวกับการบินและการสร้างฐานบิน โดยสรุปว่าบริเวณอ่าวสัตหีบ (จุกเสม็ด) อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี มีความเหมาะสมสำหรับการสร้างสนามบินและที่ทำการของหน่วยบินนาวี อีกทั้งยังพิจารณาพื้นที่อีกแห่งหนึ่งในจังหวัดจันทบุรีเพื่อสร้างสนามบินเพิ่มเติม นอกจากนี้ ยังได้ส่งนายทหารเรือไปศึกษาวิชาการบินจากทหารบกในกรมอากาศยานทหารบกเพิ่มขึ้น จนมีกำลังพลที่มีความพร้อมมากขึ้น แต่ก็ยังไม่สามารถก่อตั้งหน่วยบินขึ้นได้ ทำได้เพียงเตรียมความพร้อมรอเวลาที่เหมาะสมเท่านั้น
กระทั่งในปี พ.ศ. 2481 กองทัพเรือได้ก่อตั้งหมวดบินทะเลขึ้น สังกัดกองเรือรบ ประกอบด้วยเครื่องบินแบบวาตานาเบ จำนวน 6 ลำ ตั้งฐานที่ตำบลจุกเสม็ด บริเวณอ่าวสัตหีบ และกระทรวงกลาโหมได้แต่งตั้งหม่อมเจ้ารังสิยากร อาภากร ดำรงตำแหน่งผู้บังคับหมวดบินทะเล ต่อมาในปี พ.ศ. 2485 ได้ยกฐานะหมวดบินทะเลขึ้นเป็นกองบินทหารเรือ สังกัดกองเรือรบ
เมื่อเกิดสงครามมหาเอเชียบูรพา กองทัพเรือได้สั่งซื้อเครื่องบินแบบนากาจิมะเพิ่มอีก 27 ลำ รวมถึงเครื่องบินแบบซีโร่อีก 3 ลำ เพื่อเข้าร่วมกับฝ่ายสัมพันธมิตรในการตรวจการณ์ ปฏิบัติการรบ และช่วยเหลือกู้ภัยตลอดช่วงสงคราม
หลังสงครามสิ้นสุดลงในปี พ.ศ. 2488 กองทัพเรือได้ปรับปรุงสนามบินและจัดหาเครื่องบินสื่อสารขนาดเล็กแบบแอล–4 เพิ่มจำนวนหนึ่ง เครื่องบินฝึกแบบที่ 6 จำนวน 12 ลำ เครื่องบินฝึกแบบไทเกอร์มอธจากอังกฤษ 30 ลำ เครื่องบินโจมตีแบบไฟร์ฟลายจำนวนหนึ่ง เครื่องบินสะเทินน้ำสะเทินบกแบบกรัมมัน วิตเจียน จำนวน 6 ลำ และเครื่องบินสื่อสารแบบโบนันซ่าและไปเปอร์คับสเปเชียลอีกหลายลำ จนมีกำลังพร้อม จึงแยกตัวจากกองเรือรบเป็นหน่วยขึ้นตรงกองทัพเรือเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2491
ในปี พ.ศ. 2498 กองบินทหารเรือมีโครงสร้างที่ใหญ่ขึ้น มีนักบินประมาณ 30 นาย เครื่องบิน 74 ลำ 11 แบบ และมีโรงเรียนการบินทหารเรือ รวมถึงโรงเรียนช่างเครื่องบินซึ่งสามารถผลิตบุคลากรดูแลกองบินได้เอง แต่ในปีเดียวกันนั้น ได้เกิดเหตุการณ์กบฏแมนฮัตตัน (29 มิถุนายน พ.ศ. 2494) ทำให้รัฐบาลเข้าควบคุมกองบินทหารเรือซึ่งมีอานุภาพที่น่าเป็นกังวลในขณะนั้น จึงโอนกองบินทหารเรือให้กองทัพอากาศดูแล และจัดตั้งเป็นกองบินน้อยที่ 7 บุคลากรที่เคยสังกัดกองทัพเรือจึงย้ายไปสังกัดกองทัพอากาศ โดยมีนาวาโท บุญชู จันทรุเบกษา เป็นผู้บังคับการกองบินคนแรกของกองบินน้อยที่ 7
จากความจำเป็นด้านกำลังทางอากาศของกองทัพเรือ ต่อมา 9 ปีให้หลัง กองทัพเรือได้รับอนุญาตให้ก่อตั้งหน่วยบินอีกครั้ง ในชื่อ “หมวดบินทหารเรือ” ตั้งอยู่ในพื้นที่ของกองทัพอากาศ ประจำการด้วยเครื่องบินสะเทินน้ำสะเทินบกแบบ HU–16D ซึ่งได้รับจากสหรัฐฯ ตามความช่วยเหลือทางทหาร
ต่อมา เมื่อกองบินทหารเรือมีเครื่องบินประจำการกับกองทัพอากาศจำนวนมากขึ้น จึงเกิดความไม่สะดวกในการปฏิบัติการ ในปี พ.ศ. 2507 กองทัพเรือจึงสร้างสนามบินขึ้นที่บ้านอู่ตะเภา จังหวัดระยอง โดยใช้งบประมาณของกองทัพเรือเอง และได้รับความช่วยเหลือในการก่อสร้างจากสหรัฐฯ ซึ่งได้ขอใช้สนามบินทหารเรืออู่ตะเภาบางส่วนเป็นการตอบแทน
หลังจากนั้น กิจการการบินของกองทัพเรือได้รับการขยายอัตราขึ้นเป็น “กองบินทหารเรือ” ในวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2514 และจากภารกิจที่เพิ่มมากขึ้น จึงได้รับการขยายอัตราอีกครั้งเป็น “กองการบินทหารเรือ” เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2533 โดยถือเอาวันที่สภาบัญชาการกระทรวงทหารเรืออนุมัติให้จัดตั้งกองการบิน เป็นวันสถาปนากองการบินทหารเรือ
ชมภาพในอดิต
ชมวีดีโอความเป็นมาตามลิงค์ ที่แนบฯ
1.https://www.facebook.com/watch/?v=1292255467887755
2.https://www.youtube.com/watch?v=eApz5b64N4s
3.https://www.youtube.com/watch?v=ay1pkfGKQx0&list=TLPQMDExMjIwMjW3bHsM4vje2w&index=4
4.https://www.youtube.com/watch?v=h1L_Awlxo_w
จัดซื้อจัดจ้าง
ถามตอบ
สมุดโทรศัพท์
แผนผังเว็บไซต์